Zerwanie ścięgna Achillesa – objawy, leczenie i rehabilitacja

Zerwanie ścięgna Achillesa – objawy, leczenie i rehabilitacja

Zerwanie ścięgna Achillesa to częsty uraz, który powstaje m.in. wskutek jego przeciążenia. Dochodzi wtedy do całkowitego przerwania ciągłości włókien ścięgnistych, które łączą ścięgno z kością. W takim przypadku konieczna jest operacja, ale kluczową rolę w leczeniu pełni rehabilitacja. Jakie są przyczyny i objawy zerwania? Jak przebiega rehabilitacja ścięgna po operacji?

 

ścięgno achillesa

 

Zerwanie ścięgna Achillesa – przyczyny

Zerwanie ścięgna Achillesa to częsta przypadłość, pomimo że ścięgno to jest największe w naszym ciele. Może być spowodowane urazem pośrednim, do którego dochodzi wskutek nagłego skurczu ścięgna, np. podczas wykonania podskoku lub startu w trakcie biegania. Najczęściej uraz jest spowodowany brakiem odpowiedniej rozgrzewki i przygotowania organizmu (również ścięgna). Do przeciążenia dochodzi również wskutek wykonywanej pracy fizycznej. Często zerwanie występuje u mężczyzn po 40 roku życia, ponieważ w tym wieku pojawiają się pierwsze zmiany zwyrodnieniowe, a pogorszeniu ulega unaczynienie ścięgien. Urazy bezpośrednie powstają wskutek nagłego uderzenia ścięgna, np. przez kopnięcie podczas gry w piłkę nożną. Inną przyczyną może być stan zapalny ścięgna Achillesa, który osłabia jego włókna. Kolejną może być uraz typu otwartego powstały w wyniku przecięcia ostrym przedmiotem np. szkłem.

Zerwanie ścięgna Achillesa – objawy

Zerwanie ścięgna Achillesa najczęściej wywołuje następujące objawy:

  • ,,trzask” lub ,,chrupnięcie”, które pojawia się podczas przeciążenia
  • silny i ostry ból, który uniemożliwia poruszanie kończyną
  • przerwanie ciągłości ścięgna, którą można wyczuć przez dotyk palcami
  • opuchlizna okolicy ścięgna oraz wynaczynienie krwi w obrębie stopy i podudzia
  • osłabienie funkcji kończyny

Zerwaniu ścięgna Achillesa często towarzyszą inne uszkodzenia: chrząstki stawowej lub więzadeł stawowych.

Zerwanie ścięgna Achillesa – leczenie

Silny ból i zmniejszona ruchomość kończyny, to jedne z objawów, które wywołuje zerwanie ścięgna Achillesa. Leczenie całkowitego zerwania odbywa się za pomocą zabiegu chirurgicznego. W trakcie operacji chirurg zszywa zerwane włókna ścięgna, a kończyna jest unieruchamiana na kilka tygodni – w zależności od indywidualnych predyspozycji organizmu. Kluczową rolę w leczeniu pełni rehabilitacja, której celem jest:

  • odzyskanie prawidłowego zakresu ruchu w stawie, które jest niezbędne do chodzenia pacjenta
  • przywrócenie czucia głębokiego (tzw. propriocepcji)
  • przywrócenie siły mięśniowej
  • stabilizacja mięśni kończyny, która była unieruchomiona po zabiegu
  • powrót do aktywności rekreacyjno-sportowej

Rehabilitacja powinna być rozpoczęta najszybciej jak to możliwe, aby zapobiec zrostom tkanek. W przeciwnym razie zrosty mogą spowodować problemy z ruchomością ścięgna i funkcjonowaniem kończyny. Proces rehabilitacji ścięgna Achillesa składa się z 3-4 etapów.

Etap I (wczesny pooperacyjny : 0-14 dni po zabiegu)

W pierwszym etapie rehabilitacji wykonuje się zabiegi z zakresu fizykoterapii takie jak: krioterapię (do 6 dnia od zabiegu stosuje się chłodne okłady z lodu, po 6 dniu od zabiegu można wdrożyć krioterapię miejscową, a od 8 dnia magnetoterapię i laseroterapię. Ponadto w pierwszym etapie wykonujemy zabiegi kinezyterapii, przede wszystkim ćwiczenia izometryczne, oddechowe, a także ćwiczenia czynne stopy, oporowe stopy, stawu kolanowego i biodrowego. Dodatkowo etap pierwszy obejmuje naukę prawidłowego chodu z użyciem dwóch kul (odciążenie kończyny operowanej znajdującej się w unieruchomieniu w tzw końskim ustawieniu).

Etap II (do uzyskania zrostu: 2-8 tygodni od zabiegu)

Na tym etapie dochodzi do wzmożonego procesu gojenia rany. Dlatego kluczowe są zabiegi fizjoterapeutyczne, które zapobiegają zrostom. W tym celu przeprowadzana jest mobilizacja blizny i tkanek okalających. Do często stosowanych manualnych ćwiczeń należy rozciąganie, czyli stretching (mięśni stopy, mięśnia trójgłowego łydki, mięśni kulszowo-goleniowych). Przeprowadzane są również ćwiczenia izometryczne mięśni stopy, w celu stabilizacji stawu skokowego oraz ćwiczenia wzmacniające staw kolanowy i obręcz biodrową (ćwiczenia supinacji i pronacji stopy wprowadzamy od około 6 tygodnia od zabiegu). Ponadto wprowadza się ćwiczenia bierne stopy operowanej na szynie CPM w odciążeniu. Ważne są również ćwiczenia propriocepcji w zamkniętym łańcuchu kinematycznym. Na tym etapie można również rozpocząć naukę chodu o dwóch kulach z częściowym odciążeniem kończyny operowanej. Zabiegi fizykoterapeutyczne obejmują przede wszystkim elektrostymulację mięśnia trójgłowego łydki.

Etap III (funkcjonalny: 8-14 tygodni od zabiegu)

Jeżeli gojenie przebiega prawidłowo, to rozpoczynamy obciążanie stopy i doskonalenie chodu, ale pacjent powinien rozpocząć chód od miękkiego podłoża i stopniowo przyzwyczajać do twardego. W celu zmniejszenia obrzęku i bólu pacjent może stosować specjalną skarpetę uciskową. Kluczową rolę pełni masaż limfatyczny, który często wykonujemy. W zależności od stanu pacjenta, po upływie 12 tygodni może rozpocząć naukę chodzenia w swoich butach, które zwiększa zakres ruchowy(niekiedy trzeba stosować wkładkę pod piętę). Wykonywane są również ćwiczenia propriocepcji, ćwiczenia mobilizujące tkanki miękkie, ścięgna i przykurczone mięśnie oraz manualne zabiegi, których celem jest stabilizacja mięśni kończyny. Można stosować zabiegi fizykalne z poprzednich etapów, jednak podstawą powinna być kinezyterapia. Większość pacjentów do pełnej aktywności powraca po upływie 6 miesięcy po zabiegu – jeżeli nie istnieją przeciwwskazania lekarskie.

Etap IV (powrót do pełnej aktywności: powyżej 14 tygodni od zabiegu)

W tym etapie powtarzamy ćwiczenia z etapu III, a także wykonujemy m.in. ćwiczenia propriocepcji na niestabilnym podłożu, ćwiczenia czynne stopy z oporem w otwartym łańcuchu kinetycznym. Istotnym elementem rehabilitacji jest wprowadzenie powolnego biegu/truchtu (warunkiem tego jest pełny zakres ruchomości w stawie, odpowiednia siła mięśniowa i zgoda lekarza prowadzącego). Na tym etapie ma miejsce wprowadzenie ćwiczeń zaawansowanych przygotowujących do pełnego powrotu do sportu rekreacyjnego, pracy zawodowej i ćwiczeń przygotowujących do uprawianej dyscypliny sportowej.

Rehabilitacja ścięgna Achillesa po operacji jest dopasowana do stanu pacjenta oraz tempa gojenia rany i zrastania zszytych włókien ścięgna. Dlatego pacjent nie powinien na własną rękę podejmować wysiłku fizycznego, aby nie doszło do ponownego zerwania ścięgna lub uszkodzeń włókien ścięgnowych.

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć tych tagów i atrybutów HTML :

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>